Stage


Omdat nogal veel mensen zich afvroegen of ik nu eigenlijk ook wel wat uitspookte in het kader van de studie (waarom toch??), wordt dit een pagina geheel gewijd aan mijn stage. Dit zal een vrij fotoloze pagina worden vrees ik... Ook vrij saai voor mensen die natuurkunde saai vinden.. Ik heb wel geprobeerd om het in gewone-mensen-taal te verwoorden allemaal. Mensen die graag formules zien mogen mijn verslag straks bekijken. Nou ja, kijk maar hoe ver je komt met lezen ;-) Ik wil in ieder geval hierna niks meer horen over 'of ik nog wel tijd heb voor de studie etc.'

Mijn stagematig verblijf hier is nogal 'turbulent'. Veel ups en downs in korte tijd. Toen ik hier net kwam was ik aan een project begonnen over 'saturated absorption'. Hierbij creeert men met een laser een staande golf in een gas van Rubidium atomen. Deze laser doet vanalles met de atomen, en de atomen doen vanalles met de laser. Het project kwam in feite op het volgende neer. We schieten er aan een kant een laser in, en kijken wat er aan de andere kant uitkomt voor verschillende frequenties van de laser. Hoeveel licht blijft er van de laser over per frequentie? Dit vertelt erg veel over de atomen. Er was al een boel gedaan hieraan, ik zou nog de laatste beetjes van het model moeten uitwerken. Daarna zou het publiceerbaar zijn, dus dat zou een mooi resultaat zijn. Dit project bleek echter wiskundig niet echt uitdagend en het liep ook al snel behoorlijk vast (na een klein maandje). Er lag een kant-en-klaar model dat alleen niet voorspelde wat we in de experimenten zagen.

Mijn naam op het artikel! Van het abstract (het stukje tekst eronder) klopt overigens niet alles meer. Het is een project waar ze al een tijdje mee bezig zijn, en er is inmiddels veel veranderd (mede dankzij mij dus :)

Ik had dus maar besloten dat ik een ander project wou doen, als ik nog wou veranderen van project dan kon ik dit beter zo snel mogelijk doen. Ik had uiteindelijk een mooi project gevonden in Bose-Einstein condensatie (straks meer hierover). Mijn begeleider (Rob) van het vorige project was ondertussen in Nederland, hagelslag halen voor mij. In Australie hebben ze namelijk niks fatsoenlijks op de boterham te strooien. Toen hij terugkwam was ik dus al overgestapt. Op de maandag echter dat hij er weer was stond hij in het lab te ouwehoeren met Christoph (reisgenoot voor Nieuw Zeeland), en ik kwam gezellig ff mee ouwehoeren. Ergens halverwege het gesprek dat begon over hagelslag en eindigde met "Batman Begins" (fraaie juxtapositie hiero), had ik nog even de doorslaggevende suggestie gegeven voor het project waar ik van af gestapt was!! Het was een suggestie voor de computerberekeningen, ex-begeleider Rob heeft dat dezelfde middag nog in de computer gepleurd, en warempel, de voorspellingen klopten!! Hiermee was dit project dus toch nog tot een onverwacht goed einde gekomen, en met al mijn bijdragen en met name deze laatste project-reddende suggestie heb ik een plekje op het artikel verdiend als auteur! Nou dat was dus wel een maximaal rendement, een artikel (moet nog wel e.e.a. aan gebeuren), en een tweede project in volle gang.

Dit tweede project gaat over Bose-Einstein condensatie. Bose was een Indier, dus het heeft niks met de gemoedstoestand van Albert te maken en ook niks met de subwoofer-speakerset fabrikant. Bose-Einstein condensatie is een soort nieuwe toestand waarin atomen zich kunnen bevinden bij HELE lage temperaturen. Wat er min of meer gebeurt bij deze temperaturen is dat alle atomen in dezelfde toestand gaan bevinden, dus ook in dezelfde positie. Er is niet echt meer sprake van een hoopje losse atomen, maar meer van een soepje waar alles door elkaar heen zit (aan deze uitleg moet ik overigens nog een beetje schaven voordat het in mijn verslag terecht komt). Als je dit soepje gaat ronddraaien kunnen er kolkjes inkomen.

Kolkjes in een Bose-Einstein condensaat. Hoe lichter de kleur, hoe groter de dichtheid van de atomen. De zwarte spikkels zijn de kolkjes. Opvallend is dat ze zich in een regelmatig rooster bevinden. Ook interessant is te weten dat deze plaatjes echte foto's zijn van een condensaat. De afmetingen zijn ongeveer 1x1 mm. Normaal gesproken zijn manifestaties van de Quantummechanica vele, vele malen kleiner. Zo klein zelfs, dat je niets meer kunt zien met gewoon licht. Volgens quantummechanische standaarden is dit een gigantisch reusachtig ding.

Waarom is dit interessant? Bose-Einstein condensatie, en de kolkjes, vertellen ons erg veel over de aard van materie. Het is dus heel fundamentele natuurkunde. Verder kan men hiermee in de toekomst waarschijnlijk zeer precieze meetinstrumenten maken. Zo ben ik in een laboratorium geweest, waar het zwaartekrachtsveld van de maan in de meetgegevens terug te zien was! Ook kunnen de kolkjes hun toepassing hebben in zogenaamde quantum-computers. Dit zijn computers min of meer oneindig veel sneller kunnen rekenen dan huidige computers, omdat ze op een totaal andere manier werken.

Wanneer er kolkjes inkomen en wanneer ze weer verdwijnen is wat ik aan het onderzoeken ben. Veel meer ga ik er eigenlijk niet over vertellen, de mensen die er echt in geinteresseerd zijn kunnen mijn verslag straks lezen, en de andere mensen zijn waarschijnlijk allang in slaap gevallen. Het komt er in ieder geval op neer dat ik op zich wel goede voortgang boek, maar ook regelmatig tegen de "re- in research aanloop.. zoals Rob het zo mooi verwoordde toen ik depressief bij de koffie-automaat stond, nadat mijn halve project als een kaartenhuis in elkaar gezakt was... Maar goed, netto gaat het uiteindelijk toch nog wel vrij voorspoedig. Het wordt er alleen iedere keer .. eeh.. "interessanter" op.